Oehoe op bezoek

Op 2, 5 en 6 december was Belmonte Arboretum de tijdelijke uitvalsbasis van een oehoe. Zo’n opvallend grote uil blijft niet onopgemerkt, er wandelen veel vogelliefhebbers op en rond de Wageningse Berg en in de uiterwaarden. Nadat de oehoe op de natuurwebsite Waarnemingen.nl gemeld was, kwamen er veel vogelaars naar het arboretum.

De oehoe ging in de uiterwaarden op jacht en peuzelde zijn buit in het arboretum op. Maandag 6 december zagen vogelaars hoe de oehoe wegvloog over de Rijn, richting Nijmegen.

De foto’s zijn gemaakt door Mart Spijker. Hij had 2 december de primeur deze bijzondere vogel te spotten in het arboretum.

Merelnestonderzoek in Belmonte, u kunt meehelpen

Merels hebben de afgelopen jaren veel te verduren gehad, waardoor de merelpopulatie hard afnam. Met name het Usutu virus lijkt een belangrijke rol gespeeld te hebben in de afname van de merelpopulatie. Om inzicht te krijgen in de verspreiding en overdracht van virussen door vogels is dit voorjaar gestart met het merelnestonderzoek in Wageningen en Nijmegen. Jurrian van Irsel, promotieonderzoeker bij het NIOO-KNAW/Vogeltrekstation Wageningen, voert het onderzoek in Wageningen uit.
In het merelnestonderzoek worden merels gevolgd in hun ontwikkeling vanaf de nestjong-fase. Dit is gedaan door de jonge merels in het nest kleurringen te geven en wat bloed af te nemen om virussen te detecteren en het immuunsysteem van merels te onderzoeken. Daarnaast hebben we ook geprobeerd om de ouder-vogels te vangen, kleurringen te geven en wat bloed af te nemen. Het is nu belangrijk om zoveel mogelijk meldingen binnen te krijgen van gekleurringde merels zodat we kunnen zien waar merels naar toe bewegen. Met die informatie weten we de mogelijke manieren van verspreiding van virussen door merels.

Hoe kunt u meehelpen?

Uw hulp stellen wij erg op prijs. Ziet u een merel in het Arboretum Belmonte of ergens anders in Wageningen,  geef dan uw waarneming door. Probeer de volledige kleurringcombinatie af te lezen of maak een foto en meld de vogel op https://submit.cr-birding.org/projects/62/ of stuur een mail naar merelnestonderzoek@gmail.com. Vermeld ook de locatie van uw waarneming. Voor Belmonte volstaat: Oost (hotelkant), Zuid (Rijnkant), West (Holleweg), Noord (Gen. Foulkesweg).

Nieuwelingen uit eigen kweek(tuin)

René Siemens

Donderdag 7 oktober hebben vrijwilligers de eerste  jonge bomen vanuit de eigen kweektuin overgeplaatst naar de ‘grote tuin’ van het arboretum.

Er staan nog 18 bomen klaar die de komende weken onder andere de kerncollectie van de rozenfamilie (Rosaceae) in het Belmonte Arboretum gaan versterken. Hiervan zijn er inmiddels twee aan de oostzijde van de Rododendrontuin aangeplant. Alniaria folgneri deze lijsterbessoort heette tot voor kort Sorbus folgneri, de soort groeit van nature in China. In Belmonte is de cultivar ‘Emiel’ aangeplant, die in 2012 de Award of Garden Merit van de Royal Horticultural Society (RHS) heeft ontvangen. Het is een rijkbloeiende boom die tijdens de bloei zowel bijen als vlinders aantrekt. Deze kleine boom heeft groene bladeren die aan de onderzijde mooi zilvergrijs behaard zijn en in het najaar verkleuren naar prachtige roodoranje. Een andere lijsterbesachtige is eveneens aangeplant: Chamaemespilus alpina afkomstig uit de bergstreken van zuidelijk Europa. Deze langzaam groeiende en compacte struik zal hier maximaal 2,5 meter hoog worden, heeft enkelvoudige glanzende bladeren, roze bloemschermen en opvallende scharlakenrode vruchten.

Andere bomen die dit najaar ook nog worden aangeplant zijn eveneens een welkome aanvulling op bestaande collectie, namelijk: een Colchische esdoorn, een Grootbloemige kornoelje, een Boomhazelaar en een roodbladige Gleditsia. Met de aanplant van 20 nieuwe bomen worden dit najaar diverse open plekken opgevuld. De komende jaren streven we ernaar om in de collectieopbouw, het accent op meer klimaat adaptieve soorten te leggen.

Japanse esdoorn

Week 41, oktober

Geïnspireerd op de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen

Door July Leesberg

Nu zet het nieuwe seizoen in met het herfstconcert. Zachtjes zwelt de eerste viool aan, de esdoornfamilie strijkt de opmaat naar haar virtuoze symfonie van kleuren: groen, geel, oranje, rood en brons. De suikeresdoorn (Acer saccharum) is er altijd vroeg bij, en toont zijn felgeel en oranje blad. De esdoorn ernaast, de Acer rubrum ‘Schlesingeri’, begint in de top dieprood te kleuren.

De Japanse esdoorn die ik koos voor de tekening, heet Acer palmatum ‘Nicholsonii’. Volgens de tuinman is hij het hele groeiseizoen prachtig. In april tooit de struik zich in bronsgroen blad. Onder de blaadjes steken trossen donkerrode bloempjes uit, die weldra in knalrode vruchtjes veranderen. Het kleurcontrast tussen bronsgroen en intens rood is van grote schoonheid. De bladeren worden na verloop van tijd heldergroen, de bladpunten rood. De vruchtjes zijn inmiddels naar donkerrood verkleurd. Ze blijven de hele zomer in de struik hangen. Ook nu is de kleurcombinatie van blad en vruchtjes bijzonder fraai. Eind augustus lijkt het blad even een beetje te verbleken. De vruchtjes zijn groter geworden en ze steken opnieuw opvallend rood af tegen de nu gedempte bladkleur. Daarna wordt het blad rood tot roestbruin, om uiteindelijk begin november in dieprood en bruin op de grond te vallen. Een boom om in de gaten te houden.

 

Route

Om nu van de herfstkleuren te kunnen genieten, loop je bij de hoofdingang meteen rechts het grasveld op. Je volt de rand van het gazon, evenwijdig aan de Generaal Foulkesweg, richting Holleweg (west). Tussen de sierappelbomen door. Op verste de hoek tref je de eerste esdoorns aan, met dieprood blad. Vervolgens volg je de buitenrand van het grasveld naar achteren toe (richting Rijn, zuid). Langs de hele route naar achteren kom je geleidelijk aan kleurende esdoorns tegen.

Wanneer je op deze route het eerste dwarspad kruist, tref je aan je rechterhand de boom van de tekening: Acer palmatum ‘Nicholsonii’. De haag die normaal om de boom heen staat is nu zorgvuldig verwijderd en je kunt de boomvorm prachtig zien.

Meer weten?

Wil je de Japanse esdoorn opzoeken in de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen, dan kan je de kalender (€19,95) bestellen via www.debloekalender.nl/bestellen. De Bloeikalender is te koop bij Kniphorst, Luucx, de Casteelse Poort en het Depot in Wageningen. In Bennekom bij Novita. Op dinsdagen ook bij het kantoor van het Belmonte Arboretum. Het boek is ook beschikbaar in de bibliotheek van Wageningen.

 

Bloeikalender in foto’s:

Hetty Kroese volgt de hele Bloeikalender met haar camera. Mocht je willen zien hoe de planten uit de bloeikalender zich voor haar camera ontvouwen, dan kan je haar werk vinden via deze link: https://photos.app.goo.gl/BGpKhU1WxVVMjrb39.

 

 

 

Koffie- en theeschenkerij

In Belmonte Arboretum is zes dagen in de week in het Koetshuis een leuk koffie- en theehuis open. Het Wageningse restaurant Colors World Food heeft er lekkernijen voor de wandelaar: koffie, thee, lokale sappen, Italiaans ijs en een ruime sortering taart uit eigen keuken.

Colors is er op:

dinsdag tot en met donderdag van 10: 00 tot 16:30 uur.De bediening is in handen van Zideris.

vrijdag tot en met zondag van zondag van  11:00 uur tot 16:30 uur.

 

 

 

Sierappeltjes en rozenbottels

Geïnspireerd op de bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen, door July Leesberg

Week 37, september

De zomer loopt naar zijn einde en de herfst kondigt zich voorzichtig aan. Overal zie je rijpende vruchten. Dit is het moment om de sierappeltjes (geslacht Malus) in Belmonte te gaan bekijken. Deze appeltjes zijn leuk, omdat de appelbomen nu voor een tweede keer in kleur gehuld zijn. In de lente met de uitbundige bloesem en in het najaar met de veelkleurige en veelvormige appeltjes.

Er zijn gele, rode en paarse appeltjes, en appeltjes met een blosje. Als alle bomen kaal zijn, is zo’n boom met gekleurde balletjes een sieraad in de tuin. Vooral de Malus ‘Crittenden’ houdt het lang vol. Die staat rond kerstmis nog te pronken in een overvloed aan dikke, knalrode appeltjes. Andere sierappels halen dat moment niet: de vruchten van de Malus ‘Behrens’ vallen al vroeg op de grond. Als het warm is, ruiken de appeltjes lekker, naar appelmoes.

 

 

Ook de rozen tooien zich in de hun vruchten. Vooral bij de wilde rozen vind je een overvloed aan kleine en grote bottels, rode, oranje en zelfs zwarte. Voor deze periode koos ik de bottels van de hondsroos (Rosa canina). In de lente geuren de bescheiden, witte tot roze bloemen fris en zoet. Zij trekken veel bijen aan. Nu zijn de bottels rijp en dieprood van kleur. Hun vorm is langwerpig ovaal. Op de top van elk botteltje zit een grappig vijfkantig schijfje. Dit is het restant van de discus, een nectar houdende verdikking van de bloembodem. Vogels zijn dol op deze vruchten. Erg mooi zijn ook de bottels van de uit het Midden-Oosten afkomstige Rosa x tuschetica, die er vlakbij staat.  Niet ver daarvandaan staat een moderne tuinroos te bloeien. Die verdient een speciale vermelding. Want nog steeds staat Rosa ‘Alister Stella Gray’ volop in de bloemen. Lichtoranje, naar roomwit verkleurende bloemtrossen. De struik verspreidt daarbij een heerlijke geur, en kan rekenen op druk bezoek van insecten. Ik ben benieuwd tot wanneer deze roos het bloeien volhoudt en of er nog bottels gevormd gaan worden.

 

Sierappel, Malus ‘Mary Potter’ ©julyleesberg

 

Route

De sierappels vind je bij binnenkomst in het Belmonte Arboretum rechts van het asfaltpad. De sierappel van de tekening, Malus ‘Mary Potter’, staat bij binnenkomst in het Belmonte Arboretum praktisch meteen aan je rechterhand.

Voor de hondsroos volg je vanaf de hoofdingang het asfaltpad naar achteren. Op de splitsing aan het eind kan je over het grasveld rechtdoor. Bij het kruisen van het volgende pad staat de hondsroos (Rosa canina) in de border aan je linkerhand. Loop door richting oost, voor de langbloeiende Rosa ‘Alister Stella Gray’. Deze roos staat rechts.

Meer weten?

Wil je de sierappeltjes of de rozenbottels opzoeken in de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen, dan kan je de kalender (€19,95) bestellen via www.debloeikalender.nl/bestellen. De Bloeikalender is te koop bij Kniphorst, Luucx, de Casteelse Poort en het Depot in Wageningen. In Bennekom bij Novita. Op dinsdagen ook bij het kantoor van het Belmonte Arboretum. Het boek is ook beschikbaar in de bibliotheek van Wageningen.

 

Omslagtekening: Hondsroos, Rosa Canina ©julyleesberg

 

Bloeikalender in foto’s:

Hetty Kroese volgt de hele Bloeikalender met haar camera. Mocht je willen zien hoe de planten uit de bloeikalender zich voor haar camera ontvouwen, dan kan je haar werk vinden via deze link: https://photos.app.goo.gl/BGpKhU1WxVVMjrb39.

 

 

Broedvogeltelling Belmonte Arboretum 2021

Leden van de Vogelwerkgroep Wageningen tellen ieder jaar tussen maart en juni de broedvogels in Belmonte Arboretum. Meestal net na zonsopkomst. Zij telden dit jaar 31 soorten. (Vorig jaar 28) De grauwe vliegenvanger die er vorig jaar was, werd niet meer  waargenomen. Grote bonte spechten zijn er ieder jaar, nieuw is dat nu ook de Kleine bonte specht en de Middelste bonte specht waargenomen zijn.

Om de broedvogeltelling te doen heb je een geoefend oor nodig om vogelzang te herkennen. De leden van de Vogelwerkgroep  tellen op gehoor de mannelijke vogels die zich territoriaal gedragen, hun territorium afbakenen. Deze aantallen staan in de lijst. Als mannetjes succesvol zijn en er een vrouwtje bijkomt, dan worden het broedparen.

 

Broedvogeltelling Belmonte Arboretum 2021 Aantal waargenomen soorten 31
Appelvink 3 Kleine bonte specht 1
Boomklever 5 Koolmees 15
Boomkruiper 8 Merel 18
Bosuil 1 Middelste bonte specht 1
Fazant 1 Pimpelmees 11
Fitis 4 Puttertje 1
Glanskop 2 Roodborstje 12
Goudvink 1 Spreeuw 10
Groene specht 1 Tjiftjaf 9
Groenling 1 Vink 6
Grote bonte specht 5 Vlaamse gaai 3
Grote lijster 1 Wilde eend 1
Heggemus 4 Winterkoning 6
Holenduif 2 Zanglijster 5
Houtduif 8 Zwartkop 11

foto: Mart Spijker

Daglelies in heel veel kleuren

Daglelies heten daglelies omdat elke bloem precies één dag bloeit. De opvallend grote bloemen zijn er in veel verschillende vlammende kleuren en in allerlei vormen. Ze staan nu in bloei.

Belmonte Arboretum heeft twee jaar geleden een collectie daglelies (Hemerocallis) overgenomen van WUR-medewerker Seerp Wigboldus. Hij veredelt daglelies uit liefhebberij.

De lelies in Belmonte staan als een lint langs het zuidpad en in een stervorm in het midden van de tuin. (Kijk op de plattegrond in het informatiehuisje bij de hoofdingang.)

Foto’s en collage zijn gemaakt door Pieter van Ginneken, de omslagfoto is gemaakt door Jacques van der Weiden.

 

Japanse clethra, Clethra barbinervis July Leesberg

Bloeikalender: Clethra en Catalpa

Geïnspireerd op de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen

Door July Leesberg

Week 28 en 29, half juli

Trompetboom, Catalpa x erubescens ©july leesberg

De natuur loopt nog steeds wat achter bij de jaren waarin ik de kalender maakte. Als je nu iets moois wil zien moet je de bloeiende trompetboom gaan bekijken. Deze Catalpa x erubescens staat voor half juni in de kalender, een maand eerder dan dit jaar dus. De boom is zo groot en zo mooi, dat het wel een bloeiend kasteel lijkt. Nu ik tegen de avond onder deze schitterende reus door loop, word ik een lichte geur van seringen gewaar, fijn en subtiel. Heel anders dan toen ik een jaar geleden op een zonnige ochtend onder de boom stond. Ik tekende op dat de geur herinneringen opriep aan ‘liggen in het gras, met walstro, haagwinde, viooltjes en zeepkruid’. De witte bloempluimen zien er feestelijk uit, met grote klokvormige bloemen die uitlopen in prachtig glanzende bolvormige knoppen, dieppaars van kleur. De bruine peulen van vorig jaar steken parmantig onder het lichte groen van het grote blad uit. Misschien ritselen de droge peulen wel in de wind, om samen met de trompetten heimelijk muziek te kunnen maken.

Op uitbarsten staat vandaag ook de minder bekende Japanse clethra. Toch even langsgaan, want de zoete, mysterieuze geur van deze bloeiende struik is de moeite van een bezoek waard. Al was het alleen maar om de nijvere bijen om de plant heen te zien zwermen. Clethra is een ontdekking voor de tuin, want op dit moment van het jaar, nu het meeste wel is uitgebloeid, kan clethra je met haar uitbundige bloei verrassen. Eerst deze vroege Clethra barbinervis, en een paar weken later de al net zo lekker geurende cultivars van de Clethra alnifolia.

Route

Voor de Japanse clethra neem je vanaf de hoofdingang het klinkerpad links. Na de gebouwen weer links de heidetuin in. Net na het moerasje zie je rechts een hoge donkere struik met witte hangende bloeiwijzen, de Clethra barbinervis. Voor de trompetboom loop je gewoon door tot de volgende hoek, waar je rechtsaf slaat (vóór het grasveld). Je vindt deze reuzenboom op de eerste grote kruising, aan je linkerhand.

Meer weten?

Wil je de clethra of de trompetboom opzoeken in de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen, dan kan je de kalender (€19,95) bestellen via www.debloekalender.nl/bestellen. Het boek is ook beschikbaar in de bibliotheek van Wageningen.

 

 

De Bloeikalender is te koop bij Kniphorst en Luucx in Wageningen, en bij Novita, Bennekom. Op dinsdagen ook bij het kantoor van het Belmonte Arboretum.

 

 

Geurfeest, de rozen bloeien

Mosroos, Rosa x centifolia ‘Muscosa’ ©julyleesberg

15 juni 2021

Geïnspireerd op de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen

Door July Leesberg

 

Rozen             Week 24 en 25, half juni

Dit mag je niet missen: de rozen bloeien in Belmonte. Dit is het geurfeest bij uitstek. Het Belmonte Arboretum beheert een zeldzame historische collectie rozen. De aanplant ervan leest als een geschiedenisboek.

De collectie begint met de Europese historische tuinrozen. Volle rozen met slappe stelen, die in een losse vorm groeien. Ze bloeien eenmalig en kort, eind mei, begin juni. Ze bloeien voornamelijk in roze en wit, en ze geuren heerlijk.

Begin vanaf het Koetshuis gezien, op de verste hoek van de rechterborder. Je staat daar bij de oudste rozen: de albarozen. Deze werden al in de Romeinse tijd beschreven en afgebeeld.

Loop je nu in een u-vorm langs de borders, eerst richting Koetshuis, en vervolgens, langs de linkerborder er weer vanaf, dan kom je langs rozen van steeds recenter datum.

Binnen de historische rozen valt de koolroos of honderdbladige roos (Rosa x centifolia) mij het meeste op. Volle, koolachtige rozen, die meerdere harten lijken te hebben. Ze ruiken heerlijk, friszoet en kruidachtig. Ik ken deze overdadige rozen van oude tekeningen en zeventiende-eeuwse schilderijen. Ik herinner me de geur, van vroeger.

Voor de tekening koos ik een mosroos: Rosa centifolia ‘Muscosa’. Een vreemde verschijning: de hele plant lijkt met mos overgroeid. Het ‘mos’ bestaat uit kleine harshoudende kliertjes, die geuren als je er overheen wrijft. Als de bloem zich opent vind je de volle vorm en de zoete geur van de koolroos erin terug.

De mosrozen van de tekening zijn vreemde verschijningen. De hele plant lijkt met mos overgroeid. Dit ‘mos’ bestaat uit kleine kliertjes, die harsachtig geuren als je er overheen wrijft. Je vindt de mosrozen aan het begin van de linkerborder. Gevolgd door de moderne tuinrozen. Deze ontstonden vanaf de negentiende eeuw, door kruisingen met Chinese rozen. De Chinese rozen brachten sterkere stengels, een herbloei en nieuwe kleuren met zich mee. Maar helaas, minder geur.

Route

Neem vanaf de hoofingang het klinkerpad links. Ga met je rug naar het Koetshuis staan, en je overziet de collectie historische en moderne tuinrozen. Er zijn ook collecties klimrozen, bodembedekkende tuinrozen en wilde rozen.

Meer weten?

Wil je mosroos opzoeken in de Bloeikalender van het Belmonte Arboretum in Wageningen, dan kan je de kalender (€19,95) bestellen via www.debloekalender.nl/bestellen. Het boek is ook beschikbaar in de bibliotheek van Wageningen.

De Bloeikalender is te koop bij Kniphorst en Luucx in Wageningen, en bij Novita, Bennekom. Op dinsdagen ook bij het kantoor van het Belmonte Arboretum.