Het beheer van het Belmonte Arboretum: leren en kiezen.

Sinds bijna anderhalf voert de SBA het beheer van het Belmonte uit, waaronder ook het dagelijks onderhoud. Anderhalf jaar geleden begonnen we bijna vanaf nul. Er was helaas geen onderhoudsplan, en er is toen een onderhoudsbestek opgesteld. Daarin staat precies wat een hovenier moet doen in het dagelijks onderhoud. Alles is beschreven volgens een landelijk geldende systematiek, dus geen discussies achteraf. Vaarkamp BV uit Ede werd geselecteerd als hovenier en met hen is een meerjarige overeenkomst afgesloten; we willen niet elk jaar een nieuwe hovenier, daarvoor is de tuin te kwetsbaar.

Met het opstellen van het bestek en ook nu nog moeten we veel keuzes maken. De voornaamste keuze die we hebben gemaakt is dat we een natuurlijk(er) beeld willen dan voorheen. Een beeld wat meer recht doet aan vooral de bosvakken, maar er ook voor zorgt dat er meer ruimte is voor bijvoorbeeld vlinders, insecten en vogels. Daarbij was en is een absolute voorwaarde dat er veel aandacht is voor de bijzondere collecties, die geven het Arboretum een grote meerwaarde en die moeten te allen tijde bewaard worden voor de volgende generaties.

Een natuurlijker beeld betekent ook dat we niet langer chemische middelen gebruiken in ons dagelijks onderhoud. Enige uitzondering is als er collecties in gevaar komen door ziektes. Maar geen chemische middelen voor het onderhoud van paden of van de plantvakken, niet preventief spuiten dus. In een natuurlijker beeld vinden we het niet erg dat er soms een onkruidje in een plantvak voorkomt, willen we graag veel kruidachtige planten.

Het beeld van het Belmonte Arboretum is daardoor wel (een weinig) aangepast. Plantvakken met hoog opgeschoten kruiden bloeien flink, worden later gemaaid, blijven langer liggen zodat hun zaden volgend jaar weer tot nieuwe planten leiden.

De zwarte plantspiegels rond de bomen in de gazons zijn met gras ingezaaid om te komen tot een natuurlijker en rustig beeld. Uiteraard kan er zo iets dichter bij de boom worden gemaaid en is er minder onderhoud aan randen. Wel moet er nu met de hand worden bij gemaaid.

Rondom de rozen worden kleine zwarte plantspiegels schoongehouden, daaromheen is nu gras. Daardoor kunt u nu ook gemakkelijker een roos bekijken, ruiken, beter het bordje lezen. Het gras laten we maaien door de hovenier, het schoffelen van de plantspiegels kan ook door vrijwilligers worden gedaan.

Dit jaar is er voor het eerst heidecompost rondom de rododendrons aangebracht, prachtige natuurlijke voeding waardoor de rododendrons een stimulans krijgen. Daarbij zorgt die dikke laag compost ervoor dat er minder onkruid gaat groeien en ook dat er minder beregend hoeft te worden.

Dat doen we sowieso met mate: hoe eerder in het jaar en hoe vaker je beregent hoe ‘luier’ de planten gaan worden en je moet nog vaker beregenen. Goed kijken naar de planten en op tijd zijn is hier het devies.

Ook aan het publiek wordt gedacht. Er is aandacht voor de veiligheid in het park, er wordt gekeken naar de gezondheid van de bomen en eventueel worden gevaarlijke bomen verwijderd. Maar ook doen we zo weinig mogelijk met motormaaiers, de hovenier werkt zoveel als mogelijk met elektrische maaiers en bladblazers. Veel minder lawaai en daarmee prettiger voor de bezoekers. Nu nog zonnepanelen op het dak van het Koetshuis en we hebben een duurzame oplossing.

Natuurlijk is er discussie over het beeld wat het Belmonte Arboretum zou moet hebben. Wij praten er onderling veel en vaak over, maar ook bezoekers mogen laten merken wat ze mooi vinden. We staan open voor ieders mening, luisteren en nemen dan beslissingen. Beslissingen die te maken hebben met mooi, met het borgen van de collecties, met het gebruik van het park maar ook met financiële middelen. We hebben veel geleerd, moesten kiezen. Maar altijd met één doel voor ogen: het behoud van één van de mooiste tuinen die er is!